Portal - Zabytki Architektury
Kościół i Klasztor Bernardynów
Wprowadzono: 18-08-2010|Administrator|wyświetleń:4965
grafika

Kościół i Klasztor Bernardynów

 

 

 

Pierwsze wzmianki o kościele istniejącym przy grodzie nazywanym Żmigród pochodzą już z 1040 roku, a istnienie parafii poświadczono w 1326 r. Po przeniesieniu jej do kolegiaty, świątynię w 1471 r. przejęli bernardyni. Obecny kościół pw. Wniebowzięcia Naj- świętszej Marii Panny jest jednonawową budowlą póź-nobarokową, murowaną z kamienia i częściowo cegły. Na częściach bocznych fasady umieszczono kamienne posągi św. Franciszka i św. Antoniego Padewskiego, a u szczytu ściany frontowej ustawiono w latach 90. XX w. figurę przedstawiającą wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny. Na dwuspadowym dachu znajduje się barokowa wieżyczka na sygnaturkę. W ścianę zewnętrzną wmurowano trzy tablice pośmiertne: pierwsza z elementami herbowymi upamiętnia Zygmunta Lanckorońskiego, rotmistrza wojsk polskich, poległego pod Beresteczkiem w 1651 r.; napis na drugiej chwali cnoty i uczciwość Aleksandra Drzewieckiego, zmarłego w 1644 r.; trzecia poświęcona jest Jadwidze Lipowskiej, zmarłej w 1646 r. U dołu znajduje się do połowy wmurowana w ścianę figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem.

Wnętrze budzi zachwyt. Ściany i sklepienia kościoła pokryte są, przemalowaną całkowicie w 1901 r., iluzjonistyczną polichromią późnobarokową o tematyce maryjnej, pierwotnie wykonaną w 1784 r. Rokokowe wyposażenie wnętrza pochodzi z drugiej połowy XVIII w. W rokokowym ołtarzu głównym znajdują się rzeźby dłuta Macieja Polejowskiego. Siedem ołtarzy bocznych z ok. 1784 r. wypełnia wnęki po bokach nawy. Składają się z rokokowej mensy oraz malowanego iluzjonistycznie czterokolumnowego retabulum stanowiącego oprawę dla ramy z następującymi obrazami: św. Antoni Padewski (II poł. XVII w., wg tradycji przypisywany Franciszkowi Lekszyckiemu), Śmierć św. Franciszka (II poł. XVII w., zapewne tego samego pędzla, obydwa ofiarowane klasztorowi przez Władysława Janusza Ostrogskiego), św. Anna nauczająca Marię (2. poł. XVII w.), N.P. Maria Niepokalanie Poczęta (XVIII w.), Św. Jan Nepomucen (XVIII/XIX w.). Ósmy ołtarz boczny, zapewne z 1850 r., zdobi unikalna w Polsce pełna ekspresji rzeźba Chrystusa w tłoczni mistycznej tzw. Torkukular z XVII w. W kościele warto obejrzeć także: rokokową ambonę, również rokokowe organy, drewnianą kratę balustrady chóru, stalle i pulpit muzyczny w chórze zakonnym, wbudowany w stalle od północy drewniany portal, prowadzący na krużganek klasztorny, oraz wmurowaną pod chórem, na prawo od wejścia, tablicę grobową kasztelanowej sandomierskiej Konstancji Chościak-Popielowej, zabitej przez piorun podczas ratowania ludzi w pożarze w Waśniowie w 1787 r.

Po kasacie zakonu bernardynów w 1865 r. budynek popadł w ruinę, został częściowo odnowiony na początku XX stulecia. Z kamiennej, piętrowej budowli zachowało się skrzydło wschodnie, przykościelna część skrzydła zachodniego oraz łączący je krużganek wzdłuż nawy kościoła. W przyziemiu znajduje się krużganek obiegający wirydarz, a wzdłuż niego ciąg pomieszczeń na piętrze o układzie trzytraktowym z celami po bokach korytarza. Na szczególną uwagę w wirydarzu zasługuje gotycki krucyfiks, którego powstanie datowane jest na 1400 r.

 

 

 

PDF
DRUKUJ
POWRÓT
Szukaj w portalu
zaawansowane
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
grafika
 
Wprowadzono: 11-02-2011
Jarosław Basak
Ilość fotografii: 10
Narodowa Strategia Spójności
Województwo Świętokrzyskie
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
Projekt współfinansowany ze Środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach
Regionalnego Programu Operacyjnego woj. świętokrzyskiego na lata 2007-2013